Op een mooie voorjaarsdag hoort een koe gewoon buiten te kunnen zijn. Lekker in het gras, met ruimte om te bewegen en de vrijheid om te grazen. Toch komt een deel van de melkkoeien nooit buiten, of staan zij het grootste deel van het jaar binnen. Sterker nog, het aantal koeien dat in de weide komt wordt elk jaar alleen maar minder. Uit de nieuwste cijfers die vandaag zijn gepubliceerd door ZuivelNL blijkt dat weidegang ook in 2025 opnieuw is afgenomen. Daarmee zet een zorgelijke trend zich voort die al meerdere jaren zichtbaar is.
Weidegang basisbehoefte
De Dierenbescherming vindt deze aanhoudende daling heel onwenselijk en benadrukt dat het tij snel gekeerd moet worden. Weidegang is essentieel voor het welzijn van melkvee. Buiten zijn betekent ruimte om te bewegen, frisse lucht en de mogelijkheid om te grazen en natuurlijk gedrag te vertonen. Dat zijn geen extra’s, maar basisbehoeften die bijdragen aan zowel de fysieke gezondheid als het mentale welzijn van de dieren.
Daarnaast levert weidegang belangrijke bredere voordelen op. Het draagt bij aan de biodiversiteit, vergroot de maatschappelijke waardering voor de melkveehouder en helpt bij het verminderen van ammoniakuitstoot, wat positief is voor het terugdringen van stikstof. Daarom is het zo treurig dat weidegang jaar na jaar verder onder druk komt te staan. Ontwikkelingen in de melkveehouderij, zoals schaalvergroting en verdere automatisering, maken weidegang steeds minder vanzelfsprekend. Dat onderstreept dat een gerichte en gezamenlijke aanpak noodzakelijk is om de dalende trend te keren.
Strategische heroriëntatie
De zuivelsector erkent dat de terugloop in weidegang een probleem is en wil de komende jaren substantieel meer koeien voor langere tijd laten weiden. Deze ambitie is vastgelegd in de ‘Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij’. Vanuit deze routekaart is een strategische heroriëntatie op weidegang gestart. Het doel is helder: de dalende trend ombuigen en koers zetten naar een hoger weidedoel. De ambitie van de Dierenbescherming is dat op termijn alle dieren in de melkveehouderij kunnen weiden, zowel de melkkoeien als het jongvee. Niet elke regio of elke boerderij biedt dezelfde mogelijkheden, maar overal is ruimte voor verbetering.
Lange termijn
De heroriëntatie moet binnen drie tot vijf jaar leiden tot een toename van weidegang. Wij begrijpen dat structurele verandering tijd kost en alleen mogelijk is door gezamenlijke inzet van alle betrokken partijen. Op de lange termijn hebben koeien zoveel weidegang als mogelijk is en bestaan er verschillende marktconcepten die invulling geven aan de marktvraag voor weidegang. Binnen deze marktconcepten voor weidegang zou ten minste sprake moeten zijn van gemiddeld 120 dagen per jaar en 6 uur per dag weidegang voor melkkoeien en voor jongvee in de eerste 2 levensjaren tenminste minstens 100 dagen weidegang.
Binnen het convenant ‘Stappen naar een dierwaardige veehouderij’ blijven wij ons actief inzetten voor concrete acties die weidegang versterken en toekomstbestendig maken. Wij hopen dat het tij snel keert en dat de komende jaren weer sprake zal zijn van een duidelijke en blijvende stijgende lijn in weidegang.
