Na 33 jaar bij de Dierenbescherming kan Marijke de Jong-Timmerman met trots terugkijken op haar levenswerk: het Beter Leven keurmerk. Wat begon als een gedurfde zet, groeide uit tot het bekendste dierenwelzijnslabel van Nederland. “166 miljoen dieren hebben in 2024 een beter leven gehad.”
Het was 2007 toen Marijke de Jong-Timmerman samen met (inmiddels) oud-collega Bert van den Berg de definitieve sprong in het diepe waagde. De vleessector werd op dat moment al jaren geteisterd door schandalen – van plofkippen tot dioxine – en supermarkten voelden de druk van actiegroepen die opkwamen voor de dieren. “De veehouderij stond er niet goed op. Besmet vlees, leghennen, stallen die ontruimd moesten worden, noem maar op. We zochten een manier om dierenwelzijn voor iedereen bereikbaar te maken,” vertelt Marijke. “Vanuit de consumenten én de supermarkten was daar duidelijk vraag naar.”
Tussen regulier en biologisch
Het idee voor het Beter Leven keurmerk was al jaren eerder ontstaan. “Biologisch vlees was duurder en had maar 3 procent marktaandeel”, zegt Marijke. “Bij kip was dat zelfs maar 0,5 procent. Er was duidelijk behoefte aan een tussensegment, tussen het reguliere – zeg maar het goedkope – vlees en biologisch in. En de wetgeving op dierenwelzijn is traag. We moesten het dus zelf doen.”
Samen met bedrijven en supermarkten werden langzamer groeiende kippenrassen onderzocht in een betere huisvesting voor de dieren. “We ontwikkelden een helder dierenwelzijnslabel met dierenwelzijnscriteria voor in eerste instantie vleeskippen en dat werd in 2007 het Beter Leven keurmerk. Vier supermarkten wilden proberen om Beter Leven kip aan consumenten te verkopen en dat werkte uiteindelijk aanstekelijk in de markt. Het was best spannend om als Dierenbescherming een logo te plakken op vleesproducten. En toch wilden we dat. Het was een stap om het leven van dieren te verbeteren. De realiteit is dat 95% van de mensen vlees eet. Dan kun je er maar beter voor zorgen dat het zo goed mogelijk gebeurt, met aandacht voor dierenwelzijn.”
Die durf betaalde zich uit. Vandaag de dag is het marktaandeel van minstens één ster Beter Leven in de Nederlandse supermarkten 93 procent van de kip-, 90 procent van de varkensproducten en 86 procent van de eieren. “Het keurmerk is het bekendste onder consumenten geworden. In supermarkten hebben zelfs álle kip- en varkensproducten en alle eieren van het huismerk minstens een ster. De volgende stap moeten de horeca en cateraars zetten. Er is nog te veel keurmerkloos vlees te koop”, zegt Marijke.
Sterren voor iedereen
Het driesterrensysteem is duidelijk uit te leggen aan consumenten. “Eén ster betekent meer ruimte, daglicht en afleidingsmateriaal. Twee sterren biedt vrije uitloop en nog meer ruimte. Drie sterren betekent dat alle dieren naar buiten kunnen en komt overeen met biologische of innovatieve concepten zoals Kipster of Zonvarken, die uitgaan van de behoeften van het dier. Het ontwerp van de stal is zo ingericht dat het dier keuzevrijheid heeft.”
Hoewel Marijke zelf vrijwel veganistisch leeft (“ik studeerde biologie en diergedrag, dat zette me aan het denken”) werkt ze met volle overtuiging aan het keurmerk. “Ik neem mensen die wel vlees eten niets kwalijk, maar hoop wel dat ze minder en beter vlees eten. Ik heb ook niet de illusie dat we iedereen van het vlees af krijgen. Sterker nog, helaas neemt de vleesconsumptie weer toe. Ons keurmerk is de manier om voor veel dieren het leven beter te maken. We hebben ook bewust voor meerdere sterren gekozen, zodat het Beter Leven keurmerk voor een grote groep mensen toegankelijk is. Ook als je niet zoveel te besteden hebt.”
Veehouders enthousiast
De impact van het keurmerk is enorm: 166 miljoen dieren hebben in 2024 onder Beter Leven omstandigheden geleefd, vooral vleeskippen. En in totaal 2041 boeren produceren volgens de keurmerknormen. “Met name vleeskuikenhouders geven aan dat ze nu meer plezier hebben in het houden van kippen. Dat is fijn om te horen.”
Zoals Marijke al aangaf zijn er zeker nog stappen te zetten, zoals bij de horeca en de cateraars. “Eerlijk gezegd, reguliere producten zijn te goedkoop”, zegt ze over de aantrekkingskracht van producten zonder keurmerk op ondernemers. “Ik zou dat graag anders zien en mijn droom is dat we uiteindelijk veel minder dieren eten.”
Hoe is het om als medebedenker van een keurmerk je logo overal in de schappen van alle supermarkten te zien liggen? Marijke blijft er bescheiden onder. Het gaat haar overduidelijk niet om haar. “Ik heb dit zeker niet alleen gedaan”, benadrukt ze. “Maar ik ben natuurlijk echt wel trots. En dan vooral omdat we ervoor hebben gezorgd dat miljoenen dieren een beter leven hebben. De Dierenbescherming stak haar nek uit. En het resultaat mag er zijn.”
Dit artikel werd op 7 augustus 2025 gepubliceerd in de Telegraaf.
